ज्ञानेश्वरी

संत ज्ञानेश्वर · संतसाहित्य

भगवद्गीतेवरचं ओवीबद्ध मराठी भाष्य — अठरा अध्याय, सुमारे नऊ हजार ओव्या. मराठी भाषेचा पाया आणि वारकऱ्यांचा प्राणग्रंथ.

ग्रंथ कशाबद्दल?

ज्ञानेश्वरांनी गीतेच्या प्रत्येक श्लोकाचा अर्थ अनेक ओव्यांमधून, रोजच्या जगण्यातल्या दाखल्यांनी समजावून सांगितला. नेवासे येथे एका खांबाला टेकून त्यांनी ही ज्ञानेश्वरी सांगितली, अशी परंपरा आहे — तो 'पैस खांब' आजही तिथे आहे.

ग्रंथाच्या शेवटी ज्ञानेश्वरांनी विश्वासाठी मागितलेलं 'पसायदान' आहे.

का वाचावं?

सातशे वर्षांपूर्वीची ही मराठी आजही आपल्याला बहुतांशी समजते — भाषेचा हा अखंड प्रवाह अद्भुत आहे. ज्ञानेश्वरांच्या उपमा — दिवा, चंद्र, पाणी, आई-मूल — वाचताना मन प्रसन्न होतं.

मूळ ओव्यांसोबत सोपा अर्थ दिलेली आवृत्ती घ्या; मग प्रत्येक ओवी उलगडत जाते.

वाचताना

रोज फक्त दहा ओव्या, अर्थासह. आळंदीत अनेक घरांत आणि मंदिरांत ज्ञानेश्वरीचं सामूहिक पारायण होतं — एकदा तरी त्यात सहभागी व्हा.

कोणासाठी

सगळ्यांसाठी — अर्थासह