मराठी कोडी उत्तरांसह (२२३ कोडी)
- एवढासा पोर, घरभर उजेड. सांगा कोण?
उत्तर: दिवा - लाल लाल गाल, पोटात लाखो दाणे.
उत्तर: डाळिंब - अंगावर काटे, आत गोड गरे.
उत्तर: फणस - हिरवी पेटी, आत लाल महाल, त्यात काळे शिपाई.
उत्तर: कलिंगड - जितकं काढाल, तितका मोठा होतो.
उत्तर: खड्डा - सकाळी चार पाय, दुपारी दोन, संध्याकाळी तीन.
उत्तर: माणूस (बालपण, तारुण्य, म्हातारपणी काठी) - जळत जळत लहान होते, उजेड देत संपून जाते.
उत्तर: मेणबत्ती - चार पाय आहेत पण चालत नाही, पाठ आहे पण वाकत नाही.
उत्तर: खुर्ची - एका डोळ्याची आजी, धागा ओवला की कामाला लागते.
उत्तर: सुई - काळी आहे पण कावळा नाही, लांब आहे पण साप नाही, गुंफली जाते पण माळ नाही.
उत्तर: वेणी - दिवसा झोपतो, रात्री जागतो, झाडाला उलटा लटकतो.
उत्तर: वटवाघूळ - हात नाहीत, पाय नाहीत, तरी झाडावर चढते.
उत्तर: वेल - न बोलावता येते, न सांगता जाते; आली की डोळे मिटतात.
उत्तर: झोप - पाण्यात जन्मलो, पाण्यातच विरघळतो; जेवणात नसलो तर सगळं अळणी.
उत्तर: मीठ - तोंड नाही तरी बोलतो, कान नाहीत तरी ऐकतो, खिशात राहतो.
उत्तर: मोबाईल फोन - पांढरं शेत, काळं बी; हाताने पेरलं, डोळ्यांनी वेचलं.
उत्तर: कागद आणि अक्षरं - माझ्याकडे शहरे आहेत पण घरे नाहीत, नद्या आहेत पण पाणी नाही.
उत्तर: नकाशा - डोक्यावर हिरवी टोपी, अंगात पांढरा सदरा, खाली मातीत लपलेला.
उत्तर: मुळा - आधी हिरवा, मग पिवळा, सोलला की गोड गोड — माकडांचा लाडका.
उत्तर: केळं - जेवढं वाटाल तेवढं वाढतं.
उत्तर: प्रेम (आणि ज्ञान!) - हात आहेत पण टाळी वाजवत नाही, चेहरा आहे पण हसत नाही, 'टिक टिक' बोलतो.
उत्तर: घड्याळ - पांढरा महाल, त्याला दार नाही, आत बसलाय पिवळा राजा.
उत्तर: अंडे - दात आहेत पण चावत नाही.
उत्तर: कंगवा - रात्री आकाशात फिरतो, कधी अर्धा तर कधी पूर्ण दिसतो.
उत्तर: चंद्र - हिरवी आहे, लांब आहे, खाल्ली की डोळ्यांत पाणी येतं.
उत्तर: मिरची - न मारता, न रागावता, सोलता सोलता रडवतो.
उत्तर: कांदा - आत पाणी, बाहेर कवच, डोक्यावर जटा.
उत्तर: नारळ - लिहिता लिहिता लहान होते, टोक काढलं की पुन्हा कामाला लागते.
उत्तर: पेन्सिल - एक पेटी, त्यात बत्तीस शिपाई, मधोमध एक लाल राणी.
उत्तर: दात आणि जीभ - जितका पुसतो, तितका ओला होतो.
उत्तर: टॉवेल - न पेटवता उजेड देतो, रात्री बागेत उडतो.
उत्तर: काजवा - पाठीवर घर घेऊन फिरते, हळूहळू चालते.
उत्तर: गोगलगाय (किंवा कासव) - सकाळी लांब, दुपारी लहान, संध्याकाळी पुन्हा लांब.
उत्तर: सावली - कोपऱ्यात बसून जगभर फिरतो.
उत्तर: टपाल तिकीट - माझं नाव घेतलं की मी मोडते.
उत्तर: शांतता - आहे तुमचंच, पण इतरच जास्त वापरतात.
उत्तर: तुमचं नाव - लाल पोशाख, डोक्यावर हिरवी टोपी, अंगावर छोटे छोटे दाणे; महाबळेश्वरला भेटते.
उत्तर: स्ट्रॉबेरी - उन्हाळ्यात हवाहवासा, हिवाळ्यात नकोसा, छताला लटकून गरगर फिरतो.
उत्तर: पंखा - पायाने पाणी पितो, डोक्यावर फळं घेतो.
उत्तर: झाड - रोज सकाळी येतो, संध्याकाळी जातो, कधीच उशीर करत नाही.
उत्तर: सूर्य - शेपूट आहे पण प्राणी नाही, आकाशात उडतो पण पक्षी नाही.
उत्तर: पतंग - गळ्यात दोरी बांधून विहिरीत उडी मारतो, भरून वर येतो.
उत्तर: पोहरा (बादली) - एक झाड, त्याला बारा फांद्या, प्रत्येक फांदीला तीस पानं.
उत्तर: वर्ष (बारा महिने, तीस दिवस) - सात रंगांची ओढणी, पावसानंतर आकाशात दिसते.
उत्तर: इंद्रधनुष्य - गोल गोल वेटोळे, खुसखुशीत काटे, दिवाळीत सगळ्यांना वाटे.
उत्तर: चकली - पावसाळ्यात उगवते, छत्रीसारखी दिसते, पण उघडत-मिटत नाही.
उत्तर: अळंबी (मशरूम) - सगळ्यांना बोलावते, पण स्वतः कुठेच जात नाही.
उत्तर: दारावरची बेल - मान आहे पण डोकं नाही, पोटात पाणी भरून ठेवते.
उत्तर: बाटली - डोक्यावर तुरा, अंगात पिवळा सदरा, आतून गोड गरे; त्याला राजा म्हणतात.
उत्तर: हापूस आंबा - दिवसा उघडते, रात्री मिटते, चिखलात राहूनही स्वच्छ.
उत्तर: कमळ - मी पळते पण पाय नाहीत, मी वाहते पण हात नाहीत.
उत्तर: नदी - मातीचा जन्म माझा, पोटात पाणी भरलं की गार गार होतो.
उत्तर: माठ - पोटाखाली आग, डोक्यावर पोळी.
उत्तर: तवा - हजार डोळे, तरीही पाणी गाळते.
उत्तर: चाळणी - हात लावला की रुसते, पानं मिटून बसते.
उत्तर: लाजाळू - न शिकवता गातो, पहाटे सगळ्यांना उठवतो.
उत्तर: कोंबडा - तिखट नाही, गोड नाही, तरी प्रत्येक भाजीत हवी; पिवळा रंग माझा.
उत्तर: हळद - एकाच घरात राहणारे दोन भाऊ, पण एकमेकांना कधीच पाहत नाहीत.
उत्तर: डोळे - लहानपणी हिरवा, मोठा झाल्यावर लाल, कापला तर पोटात छोटे दाणे.
उत्तर: टोमॅटो - हिरवी गाडी, आत मोत्यांचे प्रवासी.
उत्तर: मटारची शेंग - सकाळी अंगणात रंगात रंगलेली, संध्याकाळी पायाखाली गेलेली.
उत्तर: रांगोळी - वर्षातून एकदा येतो, दहा दिवस राहतो, जाताना सगळ्यांना रडवतो.
उत्तर: गणपती बाप्पा - पाठीवर पट्टे, शेपटी झुपकेदार, झाडावर पळते चटकन.
उत्तर: खार - जितकं जुनं, तितकं चविष्ट; बरणीत राहतं, ताटाच्या डावीकडे बसतं.
उत्तर: लोणचं - माझ्यावर रोज जेवण वाढतात, पण मी कधीच जेवत नाही.
उत्तर: ताट - उंच टांगलेली, गोविंदा थर लावून फोडतात.
उत्तर: दहीहंडी - हिरव्या पानात चुना-कात-सुपारी, खाल्लं की ओठ लाल.
उत्तर: विडा (पान) - दोरी गुंडाळली आणि सोडली की नाचू लागतो, खाली बसत नाही.
उत्तर: भोवरा - डोक्यावर हिरवा तुरा, अंगावर खवले, आतून आंबट-गोड.
उत्तर: अननस - गळ्यात घंटा, गोठ्यात राहते, रोज सकाळी दूध देते.
उत्तर: गाय - माझ्या डोक्यावर टोपी, पोटात पांढरं दूध, फोडलं की गोड पाणी.
उत्तर: नारळ - दिवसा झोपतो कपाटात, रात्री येतो अंगावर.
उत्तर: पांघरूण - एक राजा, त्याला बारा राण्या, प्रत्येकीला तीस मुलं — अर्धी गोरी, अर्धी काळी.
उत्तर: वर्ष, महिने, दिवस आणि रात्र - पाय नाहीत, तरी घरोघर फिरतो; तोंड नाही, तरी बातम्या सांगतो.
उत्तर: वर्तमानपत्र - खाली आग, वर पाणी, मध्ये शिजते सगळी कहाणी.
उत्तर: कुकर (स्वयंपाक) - जेवढा मोठा होतो, तेवढा हलका होतो.
उत्तर: फुगा - माझ्यात खिडक्या खूप, पण घर नाही.
उत्तर: चाळणी (किंवा जाळी) - तुम्ही मला तोडता, तरी मी तुम्हाला गोड वाटतो — पेरात रस असतो.
उत्तर: ऊस - मी नेहमी पुढे असतो, पण कधीच दिसत नाही.
उत्तर: भविष्य (उद्या) - माझं घर पाण्यात, पण मी कधी भिजत नाही.
उत्तर: कमळाचं पान - सकाळी आरवतो, दिवसभर चरतो, रात्री खुराड्यात शिरतो.
उत्तर: कोंबडा - पांढरी चादर, त्यावर काळे मोती; उघडली की सुरू होतं वाचन.
उत्तर: पुस्तकाचं पान - एक डोळा, एक कान, धागा घेऊन चाले मान.
उत्तर: सुई - समुद्राच्या पाण्यातून जन्म, पण पाण्यात पडताच नाहीसं होतं.
उत्तर: मीठ - उभा असतो दिवसभर, रात्री पेटतो, रस्त्याला उजेड देतो.
उत्तर: रस्त्यावरचा दिवा (खांब) - आंबट गोड, पिवळा रंग, चोखताना लागे गोड गोड चव.
उत्तर: आंबा - पाच भाऊ, एकत्र राहतात, पण उंची प्रत्येकाची वेगळी.
उत्तर: हाताची बोटं - माझ्याशिवाय गाणं नाही, ताल नाही, नाच नाही — लावणीत तर मीच राजा.
उत्तर: ढोलकी - दिसायला काळा, पण अंगणात सगळ्यांचा लाडका, 'काव काव' करत पाहुणे आणतो.
उत्तर: कावळा - तापवलं की वितळतो, थंड केलं की घट्ट होतो, भातावर धार धरतो.
उत्तर: तूप - मी गेलो की परत येत नाही, पण रोज नवीन येतो.
उत्तर: दिवस (आज) - पांढरा आहे, थंड आहे, उन्हात ठेवलं तर रडतो.
उत्तर: बर्फ - लाल लाल डोळे, लांब लांब कान, गाजर खाऊन मारतो उडी छान.
उत्तर: ससा - पावसात फुलते, उन्हात मिटते, डोक्यावर धरली की कोरडं ठेवते.
उत्तर: छत्री - एवढासा जीव, पण घर बांधतो आपल्याच लाळेनं.
उत्तर: कोळी - माझ्यासमोर उभे राहा, तुमचंच रूप दाखवतो; तुम्ही हसलात की मीही हसतो. सांगा कोण?
उत्तर: आरसा - एक मोठा, एक छोटा; छोटा आत गेला की मोठा तोंड उघडतो.
उत्तर: कुलूप आणि किल्ली - दोघे जुळे भाऊ, दिवसभर सोबत फिरतात, रात्री दारापाशी झोपतात.
उत्तर: चपला - नाकावर बसतो, कानाला धरतो, आजोबांना पेपर वाचायला मदत करतो.
उत्तर: चष्मा - घरभर फिरतो, कचरा गोळा करतो, आणि मग कोपऱ्यात उभा राहतो.
उत्तर: झाडू - वापरला की लहान होतो, अंग स्वच्छ करतो, पाण्यात फेस करतो.
उत्तर: साबण - रोज सकाळी तोंडात जातो, दात चमकवून बाहेर येतो.
उत्तर: टूथब्रश - रोज रात्री तुम्ही माझ्यावर डोकं ठेवता, पण मी कधीच तक्रार करत नाही.
उत्तर: उशी - दोन पाय, एक कंबर; कागद कापते कर-कर.
उत्तर: कात्री - गोल गोल फिरतं, पोळी गोल करतं, स्वयंपाकघरात राहतं.
उत्तर: लाटणं - दोन दगड, मधोमध खुंटी; फिरवलं की धान्याचं पीठ होतं, आणि आजी ओव्या गाते.
उत्तर: जातं - एक खोलगट, एक दांडा; ठेचून काढतो लसूण-मिरच्या.
उत्तर: खलबत्ता - झोके घेतो, बाळाला झोपवतो, अंगाई ऐकत राहतो.
उत्तर: पाळणा - घराभोवती उभी राहते; म्हणतात हिला कान असतात, पण ती काहीच ऐकत नाही!
उत्तर: भिंत - भिंतीतले डोळे — उघडले की वारा आणि उजेड आत येतो.
उत्तर: खिडकी - उघडला की स्वागत, बंद केला की सुरक्षा.
उत्तर: दरवाजा - फिरवला की वाहतो, बंद केला की थांबतो.
उत्तर: नळ - छोट्या घरात अनेक शिपाई, डोक्यावर लाल टोपी; घासलं की पेटतात.
उत्तर: काड्यापेटी (आगपेटी) - शर्टावर रांगेत बसतात, छिद्रांत लपतात.
उत्तर: बटणं - दोन पायांचा, कडक सुपारी फोडतो, आजोबांच्या पानपुडीत राहतो.
उत्तर: अडकित्ता - भिंतीवर लटकतं, दर महिन्याला एक पान उलटतं, सणांची आठवण करून देतं.
उत्तर: कॅलेंडर (दिनदर्शिका) - तिथी, वार, नक्षत्र, मुहूर्त — सगळं माझ्या पोटात. आजोबा रोज मला उघडतात.
उत्तर: पंचांग - दोन पारडी, एक दांडी; दोन्ही बाजू समान झाल्या की न्याय.
उत्तर: तराजू - दोन बाजू — एकीला छापा, एकीला काटा; सामन्याआधी उडवतात.
उत्तर: नाणं - पायऱ्या आहेत पण जिना नाही; भिंतीला टेकून उभी, आणि हलवता येते.
उत्तर: शिडी - थंडगार कपाट, आत बर्फ तयार होतो, भाजी ताजी राहते.
उत्तर: फ्रीज - डब्यात माणसं बोलतात, नाचतात, गातात — पण कधीच बाहेर येत नाहीत.
उत्तर: टीव्ही - छोटासा, बटणांचा; पण घरात माझ्यासाठी रोज भांडणं होतात!
उत्तर: रिमोट - डोळा मिचकावला की क्षण कैद करतो, आठवणी जपून ठेवतो.
उत्तर: कॅमेरा - पडद्यावर अख्खं जग, बटणांवर चालतो, विचारलं की उत्तर देतो.
उत्तर: संगणक (कॉम्प्युटर) - शाई पितो आणि कागदावर ओकतो!
उत्तर: पेन - फळ्यावर लिहितो, लिहिता लिहिता झिजतो, आणि बोटं पांढरी करतो.
उत्तर: खडू - काळा चेहरा, पांढरी अक्षरं; रोज लिहितात, रोज पुसतात.
उत्तर: फळा - पाठीवर बसतं, पुस्तकं-वह्या पोटात घेतं, आणि रोज शाळेत जातं.
उत्तर: दप्तर - वाजली की वर्ग सुरू, पुन्हा वाजली की सुट्टी — मुलांची सगळ्यांत आवडती.
उत्तर: शाळेची घंटा - पानं आहेत पण झाड नाही, गोष्टी सांगतो पण तोंड नाही.
उत्तर: पुस्तक - शब्दांनी भरलेलं, पाकिटात बंद; दूरच्या गावी जातं, आणि आनंद घेऊन पोचतं.
उत्तर: पत्र - हलत नाही, तरीही गावोगावी नेतो.
उत्तर: रस्ता - नदीवर आडवा झोपलेला; लोक माझ्या पाठीवरून पलीकडे जातात.
उत्तर: पूल - पाण्यावर तरंगते, माणसं वाहते, वल्ह्याने चालते.
उत्तर: होडी - आकाशात उडतो, पंख हलवत नाही; पक्षी नाही, तरी माणसं घेऊन जातो.
उत्तर: विमान - लांबच लांब लोखंडी अंग, रुळांवरून पळते, स्टेशनवर थांबते.
उत्तर: आगगाडी (रेल्वे) - दोन चाकं, एक घंटी; पायाने चालवा, पेट्रोल नको.
उत्तर: सायकल - पाण्यावर तरंगतं, आणि माझं नाव उलटं वाचलं तरी तसंच राहतं.
उत्तर: जहाज - ढगांतून उतरतो, जमिनीत मुरतो, आणि शेतकऱ्याचा चेहरा हसरा करतो.
उत्तर: पाऊस - दिसत नाही, पण झाडं हलवतो; पतंग उडवतो, कपडे वाळवतो.
उत्तर: वारा - खाऊ घाला तर जगते, पाणी पाजलं तर मरते.
उत्तर: आग - आकाशात फिरणारा पांढरा कापूस, कधी कधी काळा होऊन रडतो.
उत्तर: ढग - रात्री आकाशात हजारो दिवे — कोणी लावले, कोणी विझवले, कळतच नाही.
उत्तर: तारे - वर्षानुवर्षं एकाच जागी उभा, डोक्यावर ढग, पायाशी गाव.
उत्तर: डोंगर - खारट पाणी, लाटांचा खेळ, किनाऱ्याशी रोज भेट.
उत्तर: समुद्र - डोंगरावरून उडी मारतो आणि खाली पांढरा फेस होतो.
उत्तर: धबधबा - रंग आहे, सुगंध आहे; मधमाशीचं घर आणि देवाच्या पायी जागा.
उत्तर: फूल - एवढीशी गोष्ट, पण आत एक अख्खं झाड लपलेलं.
उत्तर: बी (बीज) - रात्री येतं, सकाळी गवतावर मोत्यासारखं चमकतं, आणि उन्हात गायब होतं.
उत्तर: दवबिंदू - सकाळी पांढरा पडदा, समोरचं काहीच दिसेना; ऊन आलं की पळून जातो.
उत्तर: धुकं - आकाशात क्षणभर चमकते, आणि मग ढग गरजतात.
उत्तर: वीज - आकाशातून पडणारे बर्फाचे दगड, पडले की टपटप आवाज.
उत्तर: गारा - डोंगरात हाक मारा, मी परत उत्तर देतो — पण मला तोंडच नाही!
उत्तर: प्रतिध्वनी - पायाचे खांब, कानाचे सूप, नाकाचा पाइप.
उत्तर: हत्ती - वाळवंटाचं जहाज, पाठीवर डोंगर.
उत्तर: उंट - उंच उंच मान, झाडाच्या टोकाची पानं खातो.
उत्तर: जिराफ - हात नाहीत, पाय नाहीत, तरी सरपटत चालतो.
उत्तर: साप - पिवळ्या अंगावर काळे पट्टे; भारताचा राष्ट्रीय प्राणी.
उत्तर: वाघ - झाडावर उड्या, शेपटीने झोका, केळी पळवतो.
उत्तर: माकड - म्याऊ म्याऊ करते, दूध चोरते, उंदराला घाबरवते.
उत्तर: मांजर - घराचं राखण करतो, शेपूट हलवतो, अनोळखी दिसला की भुंकतो.
उत्तर: कुत्रा - गणपतीचं वाहन, धान्य कुरतडतो, मांजराला घाबरतो.
उत्तर: उंदीर - पावसात नाचतो, डोक्यावर तुरा; भारताचा राष्ट्रीय पक्षी.
उत्तर: मोर - हिरवा अंगरखा, लाल चोच; माणसासारखं बोलतो.
उत्तर: पोपट - पाण्यात राहतो, डोळे कधी मिटत नाही; पंख आहेत, पण उडत नाही.
उत्तर: मासा - पावसात डराँव डराँव, आणि लांब लांब उड्या.
उत्तर: बेडूक - फुलांवर फिरते, गुणगुणते, आणि गोड खजिना साठवते.
उत्तर: मधमाशी - रंगीबेरंगी पंख, फुलांवर बसते; आधी अळी होती, आता उडते.
उत्तर: फुलपाखरू - चिमुकली, पण रांगेत चालते; स्वतःपेक्षा मोठं ओझं वाहते.
उत्तर: मुंगी - शेतकऱ्याचा सोबती, नांगर ओढतो; पोळ्याला सजून मिरवतो.
उत्तर: बैल - शेतात चालतो, माती फोडतो; बैल मला ओढतात.
उत्तर: नांगर - दुधाची मुलगी, लोण्याची आई. सांगा कोण?
उत्तर: दही - गोल गोल चंद्र, तव्यावर फुगतो, तुपाबरोबर खातात.
उत्तर: पोळी (चपाती) - आत गोड पुरण, बाहेर मऊ आवरण; होळीला हमखास.
उत्तर: पुरणपोळी - गणपतीचा लाडका, वर टोक, आत खोबरं-गूळ.
उत्तर: मोदक - गोल गोल, गोड गोड, दिवाळीच्या डब्यात.
उत्तर: लाडू - गोल गोल वेटोळी, पाकात डुबकी, रंग पिवळा-नारिंगी.
उत्तर: जिलेबी - पातळ, गोल; भाजला की कुरकुरीत, जेवणात कुरकुर वाजतो.
उत्तर: पापड - जमिनीखाली उगवतो, कवचात दोन भाऊ झोपलेले.
उत्तर: शेंगदाणा - जमिनीखाली राहतो, आणि वडापावचा जीव की प्राण.
उत्तर: बटाटा - पांढऱ्या कपड्यांत अनेक भाऊ एकत्र; सगळ्यांचा वास तिखट.
उत्तर: लसूण - हिरवा बाहेर, आत गुलाबी-पांढरा; बिया भरपूर, पोपटाला आवडतो.
उत्तर: पेरू - केशरी अंगरखा, आत फोडी फोडी; नागपूरचा राजा.
उत्तर: संत्रं - घडात गोळे गोळे, हिरवे-काळे; वाळले की मनुका होतात.
उत्तर: द्राक्षं - वाकडी शेंग, आंबट गर; आमटीची जिवलग मैत्रीण.
उत्तर: चिंच - अंगावर डोळेच डोळे, आत पांढरी गोड मलई.
उत्तर: सीताफळ - पानं उकळली, दूध-साखर टाकली — आणि सकाळ झाली!
उत्तर: चहा - पांढरं शुभ्र, गायीचं दान, बाळाचं पहिलं अन्न.
उत्तर: दूध - रंग नाही, वास नाही, चव नाही — तरी माझ्याशिवाय जीवन नाही.
उत्तर: पाणी - दोन खिडक्या, एकच घर; त्यातून वास येतो भरभर.
उत्तर: नाक - डोक्याच्या दोन बाजूंना दोन दरवाजे, कधीच बंद होत नाहीत.
उत्तर: कान - कापले तरी दुखत नाहीत, पुन्हा पुन्हा उगवतात, म्हातारपणी पांढरे होतात.
उत्तर: केस - छातीत लपलेला ढोल, दिवस-रात्र वाजतो; थांबला तर सगळं संपतं.
उत्तर: हृदय - दोघे भाऊ आयुष्यभर सोबत चालतात — कधी एक पुढे, कधी दुसरा.
उत्तर: पाय - डोळ्यांचे पडदे, दिवसातून हजारो वेळा उघडतात-मिटतात.
उत्तर: पापण्या - दिसत नाही, आत जातो-बाहेर येतो; थांबला तर सगळं थांबतं.
उत्तर: श्वास - अंगणातली देवता, वृंदावनात राहते, रोज सकाळी पाणी घालतात.
उत्तर: तुळस - मातीची छोटी वाटी, तेलात वात; दिवाळीत रांगेत उजळते.
उत्तर: पणती - दिवाळीत घरावर लटकतो, आतून उजळतो, रंगीत कागदाचा.
उत्तर: आकाशकंदील - उंच काठी, वर तांब्याचा कलश, रेशमी वस्त्र; पाडव्याला दारात उभी.
उत्तर: गुढी - खांद्यावर फिरते, आत देव बसतात, वारीत टाळ-मृदंगासोबत चालते.
उत्तर: पालखी - दोघे भाऊ भेटले की नाद होतो; वारीत आणि भजनात वाजतात.
उत्तर: टाळ - दोघे भाऊ — एक डावा, एक उजवा; बोटांनी बोलतात.
उत्तर: तबला - बांबूची नळी, सात-आठ छिद्रं; कृष्णाच्या ओठांवर गाते.
उत्तर: बासरी - हिरवी पावडर, पण हातावर लाल रंग; लग्नाची निशाणी.
उत्तर: मेंदी - गोल गोल, हातात खणखण वाजतात.
उत्तर: बांगड्या - मोराचा पदर, सोन्याची जर; प्रत्येक मराठी स्त्रीचं स्वप्न.
उत्तर: पैठणी - नाकात मोत्यांची, नऊवारीची शोभा.
उत्तर: नथ - प्रकाश आला की पळून जातो, दिवा लावला की लपतो.
उत्तर: अंधार - गेला की परत येत नाही, फक्त आठवणीत राहतो.
उत्तर: काल (गेलेला दिवस) - सांगितलं की उरतच नाही.
उत्तर: गुपित - दर वर्षी वाढतं, कधीच कमी होत नाही.
उत्तर: वय - दिलं की पाळायचं; मोडलं की मनही मोडतं.
उत्तर: वचन - देऊन टाकलं तरी कमी होत नाही; उलट दुप्पट परत मिळतं.
उत्तर: हसू - झोपेत येतं, आणि जागं झालं की पळून जातं.
उत्तर: स्वप्न - जितके पुढे जाल, तितके मागे सोडून जाल.
उत्तर: पावलांचे ठसे - चढताना दमवतात, उतरताना पळवतात, पण जागा कधीच सोडत नाहीत.
उत्तर: पायऱ्या (जिना) - दूरचं जवळ आणते; डोळ्याला लावली की चंद्र मोठा दिसतो.
उत्तर: दुर्बीण - लोखंडाला ओढतो, आणि कंपासमध्ये उत्तर दिशा दाखवतो.
उत्तर: चुंबक - तोंडात किंवा काखेत ठेवतात, आणि ताप आहे की नाही ते सांगतो.
उत्तर: थर्मामीटर - फुंकलं की ओरडते, आणि सामना सुरू करते.
उत्तर: शिट्टी - देवळात लटकते, हलवली की गाते.
उत्तर: घंटा