← मागे

संत आणि कवी (२०)

  • संत ज्ञानेश्वर तेरावं शतक · आळंदी
    अवघ्या पंधरा-सोळाव्या वर्षी भगवद्गीतेवर मराठीत भाष्य लिहिणारे, मराठी भाषेचा पाया घालणारे ज्ञानदेव — वारकरी संप्रदायाचे 'माउली'.
  • संत नामदेव तेरावं-चौदावं शतक · नरसी आणि पंढरपूर
    विठ्ठलाचा लाडका भक्त, कीर्तनाची परंपरा रुजवणारा आणि मराठी भक्तीचा झेंडा थेट पंजाबपर्यंत नेणारा शिंपी समाजातला संत.
  • संत एकनाथ सोळावं शतक · पैठण
    संस्कृत ग्रंथ मराठीत आणणारे, भारुडांतून हसत-खेळत शिकवण देणारे आणि जातिभेदाला कृतीतून उत्तर देणारे शांत, क्षमाशील संत.
  • संत तुकाराम सतरावं शतक · देहू
    वाण्याच्या घरात जन्मलेले, दुष्काळ-दुःख भोगलेले आणि साध्या, धारदार अभंगांनी लोकांच्या मनात कायमचं घर करणारे 'जगद्गुरू' तुकोबा.
  • समर्थ रामदास सतरावं शतक · जांब आणि सज्जनगड
    लग्नमंडपातून 'सावधान' ऐकून निघून गेलेले, बलोपासनेचा संदेश देणारे, मारुतीची मंदिरं उभारणारे आणि 'मनाचे श्लोक' लिहिणारे समर्थ.
  • संत जनाबाई तेरावं-चौदावं शतक · गंगाखेड आणि पंढरपूर
    नामदेवांच्या घरी काम करणारी, जात्यावर दळता-कांडता विठ्ठलाला गाणारी आणि 'विठू माझा लेकुरवाळा' म्हणणारी कष्टकरी कवयित्री.
  • संत मुक्ताबाई तेरावं शतक · आळंदी आणि मेहूण
    ज्ञानेश्वरांची धाकटी बहीण — लहान वयात मोठ्या भावाला समजावणारी, चांगदेवांची गुरू झालेली, 'ताटीचे अभंग' लिहिणारी तेजस्वी मुलगी.
  • संत चोखामेळा चौदावं शतक · मंगळवेढा आणि पंढरपूर
    मंदिरात प्रवेश नाकारलेला, पण विठ्ठलाच्या दारात बसून अभंग गाणारा, आणि अस्पृश्यतेच्या अन्यायाविरुद्ध पहिल्यांदा शब्द उचलणारा संत.
  • संत गोरा कुंभार तेरावं-चौदावं शतक · तेर (धाराशिव)
    मातीची मडकी घडवता घडवता विठ्ठलनाम घेणारे, संतमंडळीतले वडीलधारे — आणि 'कोणाचं मडकं पक्कं, कोणाचं कच्चं' तपासणारे कुंभार संत.
  • संत सावता माळी तेरावं-चौदावं शतक · अरण (माढा, सोलापूर)
    'कांदा मुळा भाजी, अवघी विठाई माझी' म्हणत आपल्या मळ्यातच देव पाहणारे, पंढरपूरला न जाताही विठ्ठलाला प्रिय झालेले माळी संत.
  • संत गाडगे महाराज १८७६ – १९५६ · शेणगाव (अमरावती)
    हातात खराटा, अंगावर चिंध्यांची गोधडी आणि डोक्यावर फुटकं मडकं — गावोगावी झाडू मारून स्वच्छता, शिक्षण आणि माणुसकीचा संदेश देणारे कीर्तनकार.
  • राष्ट्रसंत तुकडोजी महाराज १९०९ – १९६८ · यावली आणि मोझरी (अमरावती)
    खंजिरीच्या तालावर भजन गाणारे, 'ग्रामगीता' लिहून गावाच्या विकासाचा मार्ग सांगणारे आणि स्वातंत्र्यलढ्यात तुरुंगवास भोगलेले राष्ट्रसंत.
  • बहिणाबाई चौधरी १८८० – १९५१ · आसोदे (जळगाव)
    अक्षरओळख नसलेली, पण शेतात, जात्यावर, चुलीपाशी बसून जगण्याचं तत्त्वज्ञान सांगणाऱ्या ओव्या रचणारी खानदेशची कवयित्री.
  • केशवसुत १८६६ – १९०५ · मालगुंड (रत्नागिरी)
    जुन्या पंडिती वळणाला 'तुतारी' फुंकून आव्हान देणारे, सामान्य माणसाच्या भावना कवितेत आणणारे आधुनिक मराठी कवितेचे जनक.
  • बालकवी १८९० – १९१८ · धरणगाव (खानदेश)
    'श्रावणमासी हर्ष मानसी' आणि 'फुलराणी' लिहिणारे, निसर्गाला कवितेत जिवंत करणारे आणि अवघ्या अठ्ठाविसाव्या वर्षी हरपलेले कवी.
  • कुसुमाग्रज १९१२ – १९९९ · नाशिक
    'विशाखा' मधून क्रांतीचा जयजयकार करणारे, 'नटसम्राट' लिहिणारे, ज्ञानपीठ विजेते — ज्यांच्या जन्मदिनी आपण 'मराठी भाषा दिन' साजरा करतो.
  • ग. दि. माडगूळकर १९१९ – १९७७ · शेटफळे (सांगली) आणि पुणे
    'गीतरामायण' रचणारे, शेकडो चित्रपटगीतं लिहिणारे, आणि लोक प्रेमाने 'गदिमा' व 'आधुनिक वाल्मिकी' म्हणतात ते कवी-पटकथाकार.
  • शांता शेळके १९२२ – २००२ · इंदापूर (पुणे) आणि पुणे
    लोकगीतांचा गोडवा, भावगीतांची हळवी लय आणि कोळीगीतांचा ठेका — सगळ्यात सहज वावरणाऱ्या कवयित्री, गीतकार, अनुवादक आणि प्राध्यापिका.
  • विंदा करंदीकर १९१८ – २०१० · धालवली (सिंधुदुर्ग) आणि मुंबई
    मुलांसाठी 'राणीची बाग' आणि 'एटू लोकांचा देश' लिहिणारे, मोठ्यांसाठी गंभीर तत्त्वचिंतनात्मक कविता करणारे — मराठीचे तिसरे ज्ञानपीठ विजेते.
  • मंगेश पाडगावकर १९२९ – २०१५ · वेंगुर्ले आणि मुंबई
    प्रेम, आनंद आणि जगण्यावरचं प्रेम साजरं करणारे, भावगीतांतून घराघरात पोचलेले आणि मुलांसाठी गोड बडबडगीतं लिहिणारे कवी.