← मागे

महाराष्ट्रातले किल्ले (४२)

  • रायगड रायगड
    स्वराज्याची राजधानी. १६७४ मध्ये शिवरायांचा राज्याभिषेक इथेच झाला.
  • राजगड पुणे
    'गडांचा राजा, राजांचा गड'. अनेक वर्षे स्वराज्याची राजधानी.
  • शिवनेरी पुणे (जुन्नर)
    छत्रपती शिवाजी महाराजांचे जन्मस्थान.
  • सिंहगड पुणे
    तानाजी मालुसरे यांचा पराक्रम. वर पिठलं-भाकरी आणि कांदाभजी — ट्रेकनंतरचं बक्षीस!
  • तोरणा पुणे
    स्वराज्यात आलेल्या सुरुवातीच्या किल्ल्यांपैकी एक. याचे दुसरे नाव 'प्रचंडगड'.
  • प्रतापगड सातारा
    इथेच १६५९ मध्ये अफझलखानाची भेट झाली.
  • पन्हाळा कोल्हापूर
    सिद्दी जौहरच्या वेढ्यातून महाराजांची सुटका इथूनच झाली.
  • विशाळगड कोल्हापूर
    बाजीप्रभूंनी खिंड लढवली आणि महाराज सुखरूप इथे पोहोचले — पावनखिंडीची गाथा.
  • पुरंदर पुणे
    १६६५ चा पुरंदरचा तह. छत्रपती संभाजी महाराजांचे जन्मस्थान.
  • सिंधुदुर्ग सिंधुदुर्ग (मालवण)
    शिवरायांनी समुद्रात बांधलेला भव्य जलदुर्ग.
  • जंजिरा रायगड (मुरुड)
    समुद्रातला अजिंक्य जलदुर्ग — कधीच जिंकला गेला नाही.
  • लोहगड पुणे (लोणावळ्याजवळ)
    'विंचूकाटा' नावाची लांबलचक माची प्रसिद्ध.
  • हरिहर नाशिक
    कातळात कोरलेल्या जवळजवळ उभ्या पायऱ्या — धाडसी ट्रेक!
  • साल्हेर नाशिक
    महाराष्ट्रातील सर्वांत उंच किल्ला.
  • हरिश्चंद्रगड अहिल्यानगर (अकोले) — पुणे-ठाणे सीमा
    कोकणकड्याचा अर्धवर्तुळाकार, अंगावर येणारा कडा आणि पाण्यात उभं असलेलं केदारेश्वराचं शिवलिंग.
  • राजमाची पुणे (लोणावळ्याजवळ)
    श्रीवर्धन आणि मनरंजन — दोन जुळे बालेकिल्ले; पावसाळ्याआधी काजव्यांचा उत्सव.
  • विसापूर पुणे (मळवलीजवळ)
    लोहगडाचा शेजारी आणि त्याच्यापेक्षा उंच; पहिल्या पेशव्यांनी बांधलेला.
  • कोरीगड पुणे (पेठ शहापूरजवळ)
    अखंड तटबंदी, कोराई देवीचं मंदिर आणि 'लक्ष्मी' नावाची मोठी तोफ.
  • तिकोना पुणे (पवना धरणाजवळ)
    त्रिकोणी आकाराचा, पवना जलाशयावर नजर ठेवणारा 'वितंडगड'.
  • सुधागड रायगड (पालीजवळ)
    भोराई देवीचा गड; शिवरायांनी राजधानीसाठी विचार केलेला किल्ला, असं सांगितलं जातं.
  • रतनगड अहिल्यानगर (भंडारदऱ्याजवळ)
    खडकातलं नैसर्गिक छिद्र — 'नेढं' — आणि प्रवरा नदीचा उगम.
  • अलंग-मदन-कुलंग नाशिक-अहिल्यानगर (कळसूबाई रांग)
    महाराष्ट्रातला सर्वात कठीण ट्रेक मानला जाणारा तीन किल्ल्यांचा समूह.
  • वासोटा सातारा (कोयना अभयारण्य)
    बोटीने जायचा जंगलातला 'व्याघ्रगड'; बाबूकडा.
  • अजिंक्यतारा सातारा (शहराजवळ)
    मराठ्यांच्या राजधानीचं ठिकाण; महाराणी ताराबाई आणि शाहू महाराज यांचा इतिहास.
  • सज्जनगड सातारा
    समर्थ रामदास स्वामींचं वास्तव्य आणि समाधिस्थान.
  • रोहिडा पुणे (भोरजवळ)
    बांदल देशमुखांकडून जिंकलेला 'विचित्रगड'; भोरच्या खोऱ्याचा पहारेकरी.
  • मल्हारगड पुणे (सासवडजवळ)
    मराठ्यांनी बांधलेला शेवटचा किल्ला — पानसे बंधूंचा.
  • देवगिरी-दौलताबाद छत्रपती संभाजीनगर
    यादवांची राजधानी; अंधारी भुयार, खंदक आणि चांद मिनार.
  • माहुली ठाणे (शहापूरजवळ)
    ठाणे जिल्ह्यातलं सर्वोच्च ठिकाण; सुळके आणि शहाजीराजांचा इतिहास.
  • रांगणा कोल्हापूर (भुदरगड तालुका)
    कोल्हापूर-सिंधुदुर्ग सीमेवरचा, घनदाट जंगलातला 'प्रसिद्धगड'.
  • भुदरगड कोल्हापूर
    गडावरचं भैरवनाथ मंदिर आणि 'दूधसागर' तलाव.
  • गाविलगड अमरावती (चिखलदरा)
    मेळघाटच्या जंगलातला किल्ला; १८०३ च्या इंग्रज-मराठा युद्धाचा साक्षीदार.
  • नरनाळा अकोला
    सातपुड्यातला मोठा किल्ला; शहानूर दरवाजा आणि अभयारण्य.
  • रामशेज नाशिक
    साडेपाच वर्षं मुघलांना झुंजवणारा छोटा पण अजिंक्य किल्ला.
  • विजयदुर्ग सिंधुदुर्ग (देवगड)
    तिहेरी तटबंदीचा, कान्होजी आंग्र्यांच्या आरमाराचा बालेकिल्ला.
  • सुवर्णदुर्ग रत्नागिरी (हर्णे, दापोली)
    हर्णेच्या समुद्रातला सोन्यासारखा किल्ला; किनाऱ्यावर कनकदुर्ग.
  • पद्मदुर्ग रायगड (मुरुडजवळ)
    जंजिऱ्याच्या सिद्दीला उत्तर देण्यासाठी बांधलेला 'कासा'चा किल्ला.
  • कुलाबा रायगड (अलिबाग)
    ओहोटीत चालत, भरतीत बोटीने — आंग्र्यांचं मुख्यालय.
  • खांदेरी रायगड (मुंबई बंदराच्या मुखाशी)
    इंग्रजांच्या नाकावर टिच्चून शिवरायांनी बांधलेला समुद्री किल्ला.
  • अर्नाळा पालघर (विरारजवळ)
    चिमाजी अप्पांनी पोर्तुगीजांकडून जिंकलेला बेटावरचा किल्ला.
  • वसई पालघर (वसई)
    पोर्तुगीजांचा बालेकिल्ला; १७३९ चा चिमाजी अप्पांचा ऐतिहासिक विजय.
  • नळदुर्ग धाराशिव
    बोरी नदीवर बांधलेला 'पाणी महाल' — धरणातून कोसळणारे धबधबे.