मराठी पाककृती (४१)

  • पुरणपोळी सणाचे पदार्थ · २ तास
    महाराष्ट्राचं सणासुदीचं राजस पक्वान्न. होळी, गुढीपाडवा, बैलपोळा — कोणताही मोठा सण पुरणपोळीशिवाय अपूर्ण. मऊसूत कणिकेत गोड पुरण भरून लाटलेली…
  • कटाची आमटी सणाचे पदार्थ · २५ मिनिटे
    पुरणासाठी डाळ शिजवताना उरलेल्या पाण्यापासून — 'कटा'पासून — केलेली तिखट-आंबट-गोड आमटी. पुरणपोळीची हक्काची जोडीदार.
  • उकडीचे मोदक सणाचे पदार्थ · १ तास ३० मिनिटे
    गणपती बाप्पाचा सगळ्यात आवडता नैवेद्य. तांदळाच्या पिठाच्या पातळ, पांढऱ्या पारीत ओल्या नारळाचं आणि गुळाचं सारण भरून वाफवलेले मोदक, आणि वरून…
  • श्रीखंड गोड · १० मिनिटे (+ ६ तास चक्का)
    दह्याचा घट्ट चक्का, साखर, वेलची आणि केशर — सोपं, थंडगार आणि राजस. गुढीपाडव्याला श्रीखंड-पुरी हा अनेक घरांचा ठरलेला बेत.
  • मिसळ पाव नाश्ता · ४५ मिनिटे (+ मटकीला मोड)
    झणझणीत, लालभडक तर्री, मोड आलेली मटकी, वरून फरसाण, कांदा, लिंबू आणि सोबत पाव. पुणे, कोल्हापूर, नाशिक — प्रत्येक शहराची मिसळ वेगळी, पण प्रेम…
  • कांदेपोहे नाश्ता · २० मिनिटे
    महाराष्ट्राचा सगळ्यात लाडका नाश्ता — आणि 'बघण्याच्या कार्यक्रमा'चा हक्काचा पदार्थ! पिवळेधमक, मऊ पोहे, त्यात शेंगदाणे, कांदा, कढीपत्ता आणि…
  • साबुदाणा खिचडी उपवास · २० मिनिटे (+ ६ तास भिजवणे)
    उपवासाचा राजा! मोकळे, मऊ साबुदाणे, भाजलेल्या शेंगदाण्याचं कूट, जिरं, मिरची आणि बटाटा. एकादशी, महाशिवरात्री, नवरात्र — कोणत्याही उपवासाची…
  • थालीपीठ नाश्ता · ३० मिनिटे
    भाजणीच्या खमंग पिठाचं, कांदा-कोथिंबीर घातलेलं, मधोमध भोकं पाडून तेलावर खरपूस भाजलेलं थालीपीठ — वर लोण्याचा गोळा किंवा सोबत दही.
  • पिठलं-भाकरी जेवण · २० मिनिटे
    गडावरचं, शेतावरचं आणि घरचं — सगळ्यांचं लाडकं साधंसुधं जेवण. बेसनाचं झणझणीत पिठलं, गरम भाकरी, कांदा आणि हिरव्या मिरचीचा ठेचा!
  • वडापाव नाश्ता · ४० मिनिटे
    मुंबईचा 'बर्गर'! हळदीच्या बटाट्याच्या भाजीचा बेसनात बुडवून तळलेला वडा, पावात लसणाची सुकी चटणी आणि हिरवी चटणी, सोबत तळलेली मिरची.
  • कोथिंबीर वडी नाश्ता · ४० मिनिटे
    भरपूर कोथिंबीर, बेसन आणि मसाले — आधी वाफवून, मग वड्या कापून तळलेल्या किंवा तव्यावर खरपूस भाजलेल्या. चहासोबत किंवा जेवणाच्या ताटात —…
  • सोलकढी पेय · १५ मिनिटे
    कोकणाची गुलाबी जादू! कोकमाचा आंबटपणा आणि नारळाच्या दुधाचा मऊपणा — मसालेदार मालवणी जेवणानंतर पोटाला थंडावा देणारी सोलकढी.
  • भरली वांगी जेवण · ४५ मिनिटे
    छोटी, जांभळी वांगी, शेंगदाणे-खोबरं-गोडा मसाल्याचं चमचमीत सारण भरून मंद आचेवर शिजवलेली — भाकरीसोबत किंवा लग्नाच्या पंगतीत, कुठेही भारी!
  • मसालेभात जेवण · ४० मिनिटे
    महाराष्ट्रीय लग्नाच्या पंगतीतला मानाचा पदार्थ. गोडा मसाला, तोंडली किंवा वांगी, काजू आणि वर खोबरं-कोथिंबीर — सुगंधानेच भूक लागते!
  • भाजणीची चकली फराळ · १ तास
    दिवाळी फराळाची राणी! भाजणीच्या पिठाची खमंग, काटेरी, कुरकुरीत चकली — जितके काटे जास्त, तितकं कौतुक जास्त.
  • करंजी फराळ · १ तास ३० मिनिटे
    अर्धचंद्राकृती, कडेला सुंदर मुरड, आत सुकं खोबरं-रव्याचं गोड सारण — दिवाळीच्या ताटातली नाजूक करंजी. कोकणात तिला 'कानवला' म्हणतात.
  • बेसन लाडू फराळ · ४५ मिनिटे
    तुपात खमंग भाजलेलं बेसन, पिठीसाखर आणि वेलची — तोंडात विरघळणारा दिवाळीचा लाडू. भाजण्यातच सगळी कला आहे!
  • शंकरपाळे फराळ · ४५ मिनिटे
    चौकोनी, खुसखुशीत, किंचित गोड शंकरपाळे — दिवाळीचा असा फराळ जो डब्यातून सगळ्यात आधी संपतो!
  • तिळगुळाचे लाडू सणाचे पदार्थ · ३० मिनिटे
    तिळगूळ घ्या, गोड गोड बोला! भाजलेले तीळ, शेंगदाणे आणि गुळाचा पाक — संक्रांतीला हे लाडू वाटत जुनी भांडणं विसरायची.
  • गूळपोळी सणाचे पदार्थ · १ तास
    संक्रांतीची खास पोळी — तीळ, गूळ आणि बेसनाचं सारण भरून खुसखुशीत भाजलेली. थंडीत तुपासोबत खाल्ली की अंगात ऊब भरते.
  • नारळी भात सणाचे पदार्थ · ४५ मिनिटे
    नारळी पौर्णिमेचं सुगंधी गोड पक्वान्न — तांदूळ, ओलं खोबरं, गूळ, तूप, लवंग आणि केशर.
  • कोजागिरीचं मसाला दूध पेय · ४५ मिनिटे
    मंद आचेवर आटवलेलं घट्ट दूध, वेलची-जायफळ-केशराचा सुगंध आणि बदाम-पिस्त्याचे काप — चांदण्यात प्यायचं कोजागिरीचं अमृत!
  • आमरस गोड · १५ मिनिटे
    हापूस किंवा पायरी आंब्याचा दाट, सोनेरी रस — गरम पुऱ्यांसोबत खायचा उन्हाळ्याचा सगळ्यात मोठा आनंद.
  • कैरीचं पन्हं पेय · ३० मिनिटे
    उन्हाळ्यातलं थंडगार, आंबट-गोड पेय — चैत्रगौरीच्या हळदीकुंकवाची ओळख आणि उष्माघातावरचा घरगुती उपाय.
  • गोपाळकाला सणाचे पदार्थ · १५ मिनिटे
    बाळकृष्ण आणि सवंगड्यांच्या शिदोरीची आठवण — पोहे, दही, लाह्या, काकडी आणि डाळिंब एकत्र कालवून केलेला गोकुळाष्टमीचा प्रसाद.
  • आंबेडाळ सणाचे पदार्थ · २० मिनिटे (+ ४ तास भिजवणे)
    चैत्रगौरीच्या हळदीकुंकवाची ओळख — भिजवलेल्या हरभरा डाळीची, कैरी किसून घातलेली, आंबट-तिखट-गोड कोरडी 'डाळ'. सोबत थंडगार पन्हं — चैत्राचा खरा…
  • सुंठवडा सणाचे पदार्थ · १५ मिनिटे
    रामनवमीला दुपारी बारा वाजता जन्मोत्सवानंतर वाटला जाणारा प्रसाद — सुंठ, खोबरं, खडीसाखर आणि खसखस यांचं सुगंधी, कोरडं मिश्रण.
  • वरण-भात-तूप-लिंबू जेवण · ३० मिनिटे
    मराठी माणसाचं सगळ्यात साधं, आणि सगळ्यात समाधानाचं जेवण! पिवळं धमक साधं वरण, मऊ भात, वर साजूक तुपाची धार आणि लिंबाची फोड — सणासुदीच्या…
  • ज्वारीची भाकरी जेवण · ३० मिनिटे
    महाराष्ट्राच्या ग्रामीण जेवणाचा आधार — हाताने थापलेली, तव्यावर भाजलेली आणि थेट निखाऱ्यावर फुगवलेली ज्वारीची भाकरी. सोबत पिठलं, ठेचा, कांदा…
  • महाराष्ट्रीय कढी जेवण · २० मिनिटे
    ताक आणि बेसनाची पांढरी, पातळ, आंबट-गोड कढी — वरून जिरं, मोहरी, कढीपत्त्याची फोडणी. गरम भातावर किंवा खिचडीसोबत — पोटाला शांत करणारी!
  • मटकीची उसळ जेवण · ३० मिनिटे (+ मोड आणण्यासाठी २ दिवस)
    मोड आलेल्या मटकीची, गोडा मसाला आणि खोबऱ्याची चमचमीत उसळ — पोळी-भाकरीसोबत जेवणात, किंवा मिसळीचा पाया म्हणून. प्रथिनांचा खजिना!
  • साबुदाणा वडा उपवास · ३० मिनिटे (+ ६ तास भिजवणे)
    बाहेरून कुरकुरीत, आतून मऊ — साबुदाणा, बटाटा आणि शेंगदाण्याच्या कुटाचे उपवासाचे वडे. सोबत गोड दही किंवा उपवासाची हिरवी चटणी!
  • कांदा भजी नाश्ता · २० मिनिटे
    पाऊस पडू लागला की घराघरात एकच मागणी — कांदा भजी आणि गरम चहा! पातळ उभ्या कापलेल्या कांद्याची, बेसनात घोळवलेली, कुरकुरीत 'खेकडा भजी'.
  • शिरा (सत्यनारायणाचा प्रसाद) गोड · २० मिनिटे
    तुपात खमंग भाजलेला रवा, दूध, साखर, केळं आणि वेलची — सत्यनारायणाच्या पूजेचा, गुरुपौर्णिमेचा आणि कोणत्याही आनंदाच्या प्रसंगाचा मऊ, सुगंधी…
  • अनारसे फराळ · ३० मिनिटे (+ ३ दिवस तांदूळ भिजवणे)
    दिवाळी फराळातला सगळ्यात नाजूक, सगळ्यात कौशल्याचा पदार्थ — तांदूळ आणि गुळाच्या पिठाचे, खसखशीत घोळवलेले, जाळीदार अनारसे. 'अनारसे जमले, तर…
  • पोह्यांचा चिवडा फराळ · ३० मिनिटे
    दिवाळीच्या फराळाच्या ताटात खमंग, कुरकुरीत, पिवळा पातळ पोह्यांचा चिवडा — शेंगदाणे, डाळं, खोबऱ्याचे काप आणि कढीपत्त्याचा सुगंध. वर्षभरही…
  • रव्याचे लाडू फराळ · ४० मिनिटे
    तुपात भाजलेला रवा, खोबरं आणि साखरेच्या पाकाचे, वेलचीच्या सुगंधाचे मऊ, पांढरेशुभ्र रव्याचे लाडू — दिवाळीच्या फराळातले आणि आजीच्या डब्यातले!
  • खानदेशी वांग्याचं भरीत जेवण · ४० मिनिटे
    खानदेशाची शान — चुलीत किंवा निखाऱ्यावर भाजलेल्या मोठ्या हिरव्या वांग्याचं, कांद्याच्या पातीचं, शेंगदाण्याचं आणि लसूण-मिरचीचं झणझणीत भरीत.…
  • अळूवडी नाश्ता · ५० मिनिटे
    अळूच्या पानांना आंबट-गोड-तिखट बेसनाचा लेप लावून, गुंडाळून, वाफवून, मग खरपूस तळलेल्या कुरकुरीत वड्या. गौरी-गणपतीच्या पानात हमखास!
  • घावन-घाटलं सणाचे पदार्थ · ३० मिनिटे
    तांदळाच्या पिठाचे जाळीदार, पातळ घावन आणि नारळाच्या दुधाचं, गुळाचं गोड 'घाटलं' — कोकणात गौरी आगमनाच्या पहिल्या दिवशीचा पारंपरिक नैवेद्य.
  • दडपे पोहे नाश्ता · १५ मिनिटे
    न शिजवता, न परतता, फक्त 'दडपून' बनवलेले पोहे — पातळ पोहे, ओलं खोबरं, कांदा, लिंबू, आणि वरून फोडणी. पाच मिनिटांत तयार, आणि चव अफलातून —…