श्यामची आई

साने गुरुजी · आत्मकथनपर कादंबरी

आश्रमात मित्रांना रात्री रात्री सांगितलेल्या आईच्या आठवणी — कोकणातल्या एका गरीब घरातल्या आईने मुलाच्या मनावर केलेले संस्कार. मराठीतलं सर्वांत लाडकं पुस्तक.

पुस्तक कशाबद्दल?

श्याम आश्रमातल्या मित्रांना एकेका रात्री आपल्या आईची एक आठवण सांगतो. कोकणातलं गाव, गरिबी, कर्ज, आजारपण — आणि या सगळ्यात आई मुलाला प्रामाणिकपणा, कष्ट, दया, स्वाभिमान शिकवत राहते.

एके ठिकाणी आई श्यामला सांगते — पायाला घाण लागू नये म्हणून जसा जपतोस, तसं मनाला घाण लागू नये म्हणूनही जप. अशा छोट्या प्रसंगांतून मोठे संस्कार उलगडत जातात.

का वाचावं?

साने गुरुजींनी हे पुस्तक नाशिकच्या तुरुंगात असताना लिहिलं. पिढ्यानपिढ्या मराठी कुटुंबांनी ते मुलांना वाचून दाखवलं आहे. आई-मुलाच्या नात्याचं इतकं हळवं चित्रण दुसरीकडे क्वचितच सापडेल.

आचार्य अत्रे यांनी यावर काढलेल्या चित्रपटाला पहिल्या राष्ट्रीय चित्रपट पुरस्कारांमध्ये सर्वोत्तम चित्रपटाचं सुवर्णपदक मिळालं.

लेखकाविषयी

पांडुरंग सदाशिव साने — 'साने गुरुजी' — शिक्षक, स्वातंत्र्यसैनिक आणि लेखक. 'खरा तो एकचि धर्म, जगाला प्रेम अर्पावे' हे गीत त्यांचं. पंढरपूरचं विठ्ठल मंदिर सर्व जातींसाठी खुलं व्हावं म्हणून त्यांनी उपोषण केलं होतं.

कोणासाठी

सगळ्यांसाठी — आठ वर्षांपुढे