स्मृतिचित्रे

लक्ष्मीबाई टिळक · आत्मचरित्र

कवी रेव्हरंड नारायण वामन टिळक यांच्या पत्नीचं आत्मकथन — विलक्षण नवऱ्यासोबतचा संसार, धर्मांतराचं वादळ आणि सगळ्याकडे हसत पाहणारी एक धीट स्त्री.

पुस्तक कशाबद्दल?

लक्ष्मीबाईंचं लहान वयात लग्न झालं. त्यांचे पती नारायण वामन टिळक कवी, विद्वान आणि अतिशय लहरी होते. त्यांनी ख्रिस्ती धर्म स्वीकारला तेव्हा लक्ष्मीबाईंवर आभाळ कोसळलं — समाज, नातेवाईक, आणि स्वतःच्या श्रद्धा.

पुढे काही वर्षांनी त्यांनीही धर्मांतर केलं आणि दोघांनी मिळून समाजकार्य केलं. पण या पुस्तकाचा गाभा धर्म नाही — एका स्त्रीचं स्वतःच्या पायावर उभं राहणं आहे.

का वाचावं?

लक्ष्मीबाईंची भाषा साधी, बोलकी आणि विनोदी आहे. दुःखाचे प्रसंगही त्या अशा हलक्या हाताने सांगतात की वाचक हसतो आणि हेलावतो.

मराठीतल्या सर्वोत्तम आत्मचरित्रांपैकी एक मानलं जातं. शंभर वर्षांपूर्वीच्या महाराष्ट्रातलं घर, समाज आणि स्त्रियांचं जगणं यातून स्पष्ट दिसतं.

लेखिकेविषयी

लक्ष्मीबाईंनी फारसं औपचारिक शिक्षण घेतलं नव्हतं. पतीच्या निधनानंतर त्यांनी हे आत्मचरित्र लिहिलं आणि त्यांच्या अपूर्ण 'ख्रिस्तायन' काव्याचाही पुढचा भाग पूर्ण केला.

कोणासाठी

चौदा वर्षांपुढे