पुरंदर

पुणे · गिरिदुर्ग · चढाई: मध्यम

१६६५ चा पुरंदरचा तह. छत्रपती संभाजी महाराजांचे जन्मस्थान.

पुरंदर हा पुण्याजवळचा भक्कम किल्ला. छत्रपती संभाजी महाराजांचा जन्म १४ मे १६५७ रोजी याच गडावर झाला. १६६५ मध्ये मिर्झाराजे जयसिंग आणि दिलेरखान यांनी गडाला वेढा दिला; मुरारबाजी देशपांडे यांनी अतुलनीय शौर्य दाखवलं आणि लढताना वीरमरण पत्करलं.

याच वेढ्यानंतर जून १६६५ मध्ये पुरंदरचा तह झाला — महाराजांना तेवीस किल्ले मुघलांना द्यावे लागले. पुढे काही वर्षांतच मराठ्यांनी बहुतेक किल्ले परत जिंकले. गडावर पुरंदरेश्वराचं मंदिर, मुरारबाजींचा पुतळा आणि बालेकिल्ला आहे.

पुरंदरला लागूनच वज्रगड (रुद्रमाळ) हा जोडकिल्ला आहे. दोन्ही गड एका दिवसात पाहता येतात.

पुण्याजवळचा पुरंदर आणि शेजारचा वज्रगड हे जोडकिल्ले आहेत. मुरारबाजी देशपांडे यांचा पराक्रम आणि पुरंदरचा तह याच किल्ल्याशी जोडलेले आहेत. सध्या किल्ल्याचा काही भाग लष्कराच्या ताब्यात असल्याने प्रवेशाचे नियम पाळावे लागतात.

कसं जायचं

पुण्याहून सासवड-नारायणपूरमार्गे सुमारे ५० किमी. पायथ्याच्या पुरंदर गावापर्यंत गाडी; पुढे थोडी चढाई.

उत्तम काळ

ऑक्टोबर ते फेब्रुवारी

टीप

काही भाग लष्कराच्या ताब्यात असल्याने प्रवेशाच्या वेळा आणि नियम असतात — ओळखपत्र सोबत ठेवा. वाटेत नारायणपूरचं दत्तमंदिर आणि सासवडची सोपानदेव समाधी पाहता येते.