हरिश्चंद्रगड

अहिल्यानगर (अकोले) — पुणे-ठाणे सीमा · गिरिदुर्ग · चढाई: मध्यम

कोकणकड्याचा अर्धवर्तुळाकार, अंगावर येणारा कडा आणि पाण्यात उभं असलेलं केदारेश्वराचं शिवलिंग.

हरिश्चंद्रगड हा फक्त किल्ला नाही, तर सह्याद्रीचं एक आश्चर्य आहे. गडाच्या पश्चिमेला असलेला कोकणकडा अर्धवर्तुळाकार, आतल्या बाजूला वळलेला आणि शेकडो मीटर खोल आहे — पावसाळ्यात इथे ढग खालून वर येताना दिसतात, आणि कधी कधी 'इंद्रवज्र' — वर्तुळाकार इंद्रधनुष्य — दिसतं.

गडावर हरिश्चंद्रेश्वराचं प्राचीन दगडी मंदिर आणि त्याच्याजवळ केदारेश्वराची गुहा आहे — गुहेत कंबरभर बर्फासारख्या थंड पाण्यात मोठं शिवलिंग उभं आहे. तेराव्या शतकात संत चांगदेवांनी इथे 'तत्त्वसार' ग्रंथ लिहिला, असं मानलं जातं. तारामती हे गडावरचं सर्वोच्च शिखर आहे.

कसं जायचं

पुणे-नगर बाजूने पाचनई गावातून सोपी वाट; खिरेश्वरहून टोलारखिंडमार्गे मध्यम; कोकणातून बेलपाडामार्गे 'नळीची वाट' — फक्त अनुभवी ट्रेकर्ससाठी.

उत्तम काळ

ऑगस्ट ते फेब्रुवारी

टीप

कोकणकड्याच्या टोकावर जाऊ नका — वारा अतिशय जोराचा असतो. पावसाळ्यात केदारेश्वर गुहेत पाणी वाढतं. गडावर मुक्काम करणार असाल तर स्थानिक मार्गदर्शक घ्या.