स्वच्छतेची वारी

वेळ: ८ मिनिटे · वयोगट: ७ ते १३ वर्षे · पात्रं: 7

कचऱ्याने भरलेल्या गावात मुलं हातात झाडू घेऊन 'स्वच्छतेची वारी' काढतात. संत गाडगेबाबांच्या शिकवणीवर आधारित.

पात्रं

निवेदककथा सांगणारा
कचरासुरकचऱ्याचा राक्षस — अंगावर पिशव्या, बाटल्या
गुरुजीशाळेचे शिक्षक
सोनूविद्यार्थी
पिंकीविद्यार्थिनी
गावकरी १ व २छोट्या भूमिका
वारकरी मुलंसमूह, हातात झाडू

लागणारं साहित्य

झाडू, कचऱ्याचे डबे (ओला-सुका), प्लास्टिकच्या पिशव्या-बाटल्यांचा पोशाख, टाळ

संहिता

प्रवेश १ — कचरासुराचं राज्य

निवेदक: एक होतं गाव. सुंदर, हिरवं. पण हळूहळू तिथे एक राक्षस वाढू लागला — कचरासुर!

कचरासुर: हा हा हा! जिथे लोक कचरा रस्त्यावर टाकतात, तिथे मी मोठा होतो! प्रत्येक पिशवी, प्रत्येक बाटली माझं जेवण!

गावकरी १: (रस्त्यावर पिशवी टाकत) एवढ्याने काय होतं?

गावकरी २: (थुंकत) सगळेच टाकतात, मी एकट्याने काय फरक पडणार?

कचरासुर: (आणखी मोठा होत) वा! असेच बोलत राहा! एकट्याने काय फरक पडणार — हाच माझा आवडता मंत्र!

प्रवेश २ — गुरुजींची शिकवण

सोनू: गुरुजी, गावात सगळीकडे दुर्गंधी आहे. कालपासून पिंकीला ताप आहे.

गुरुजी: मुलांनो, आपल्या महाराष्ट्रात एक संत होऊन गेले — संत गाडगेबाबा. ते हातात झाडू घेऊन गावोगाव फिरायचे, आधी गाव स्वच्छ करायचे आणि मग कीर्तन करायचे.

पिंकी: म्हणजे ते आधी झाडू मारायचे, मग उपदेश?

गुरुजी: हो. ते सांगायचे — भुकेल्याला अन्न, तहानलेल्याला पाणी द्या, आणि परिसर स्वच्छ ठेवा. स्वच्छता हीच खरी देवपूजा.

सोनू: मग आपणही वारी काढूया! पण टाळ-मृदंगासोबत झाडू घेऊन — स्वच्छतेची वारी!

प्रवेश ३ — वारी

(मुलं टाळ वाजवत, झाडू घेऊन रंगमंचावर फेरी मारतात.)

वारकरी मुलं: (तालात) झाडू हाती घेऊ या, गाव स्वच्छ करू या! ओला-सुका वेगळा, कचरा डब्यात टाका!

कचरासुर: (कमकुवत होत) अरे! हे काय? झाडू! आणि डबे! माझी पिशवी गेली… माझी बाटली गेली…

गावकरी १: (लाजून झाडू घेत) मुलं एवढं करतात, आणि आपण मोठे लोक?

गावकरी २: आता एकट्याने काय फरक पडणार, असं कधीच म्हणणार नाही. मी पण वारीत!

कचरासुर: (खाली कोसळत) एक… एकजूट… हेच माझं… विष!

(कचरासुराच्या अंगावरच्या पिशव्या मुलं डब्यात टाकतात.)

गुरुजी: पाहिलंत? एक झाडू कमकुवत, पण शंभर झाडू मिळाले की कोणताही राक्षस हरतो.

निवेदक: मंडळी, स्वच्छता ही रोजची वारी आहे. आपल्या घरापासून, आपल्या गल्लीपासून सुरुवात करूया!

सगळे: स्वच्छ गाव, सुंदर गाव — गोपाला गोपाला, देवकीनंदन गोपाला!

(पडदा)