स्वच्छतेची वारी
कचऱ्याने भरलेल्या गावात मुलं हातात झाडू घेऊन 'स्वच्छतेची वारी' काढतात. संत गाडगेबाबांच्या शिकवणीवर आधारित.
पात्रं
| निवेदक | कथा सांगणारा |
|---|---|
| कचरासुर | कचऱ्याचा राक्षस — अंगावर पिशव्या, बाटल्या |
| गुरुजी | शाळेचे शिक्षक |
| सोनू | विद्यार्थी |
| पिंकी | विद्यार्थिनी |
| गावकरी १ व २ | छोट्या भूमिका |
| वारकरी मुलं | समूह, हातात झाडू |
लागणारं साहित्य
झाडू, कचऱ्याचे डबे (ओला-सुका), प्लास्टिकच्या पिशव्या-बाटल्यांचा पोशाख, टाळ
संहिता
प्रवेश १ — कचरासुराचं राज्य
निवेदक: एक होतं गाव. सुंदर, हिरवं. पण हळूहळू तिथे एक राक्षस वाढू लागला — कचरासुर!
कचरासुर: हा हा हा! जिथे लोक कचरा रस्त्यावर टाकतात, तिथे मी मोठा होतो! प्रत्येक पिशवी, प्रत्येक बाटली माझं जेवण!
गावकरी १: (रस्त्यावर पिशवी टाकत) एवढ्याने काय होतं?
गावकरी २: (थुंकत) सगळेच टाकतात, मी एकट्याने काय फरक पडणार?
कचरासुर: (आणखी मोठा होत) वा! असेच बोलत राहा! एकट्याने काय फरक पडणार — हाच माझा आवडता मंत्र!
प्रवेश २ — गुरुजींची शिकवण
सोनू: गुरुजी, गावात सगळीकडे दुर्गंधी आहे. कालपासून पिंकीला ताप आहे.
गुरुजी: मुलांनो, आपल्या महाराष्ट्रात एक संत होऊन गेले — संत गाडगेबाबा. ते हातात झाडू घेऊन गावोगाव फिरायचे, आधी गाव स्वच्छ करायचे आणि मग कीर्तन करायचे.
पिंकी: म्हणजे ते आधी झाडू मारायचे, मग उपदेश?
गुरुजी: हो. ते सांगायचे — भुकेल्याला अन्न, तहानलेल्याला पाणी द्या, आणि परिसर स्वच्छ ठेवा. स्वच्छता हीच खरी देवपूजा.
सोनू: मग आपणही वारी काढूया! पण टाळ-मृदंगासोबत झाडू घेऊन — स्वच्छतेची वारी!
प्रवेश ३ — वारी
(मुलं टाळ वाजवत, झाडू घेऊन रंगमंचावर फेरी मारतात.)
वारकरी मुलं: (तालात) झाडू हाती घेऊ या, गाव स्वच्छ करू या! ओला-सुका वेगळा, कचरा डब्यात टाका!
कचरासुर: (कमकुवत होत) अरे! हे काय? झाडू! आणि डबे! माझी पिशवी गेली… माझी बाटली गेली…
गावकरी १: (लाजून झाडू घेत) मुलं एवढं करतात, आणि आपण मोठे लोक?
गावकरी २: आता एकट्याने काय फरक पडणार, असं कधीच म्हणणार नाही. मी पण वारीत!
कचरासुर: (खाली कोसळत) एक… एकजूट… हेच माझं… विष!
(कचरासुराच्या अंगावरच्या पिशव्या मुलं डब्यात टाकतात.)
गुरुजी: पाहिलंत? एक झाडू कमकुवत, पण शंभर झाडू मिळाले की कोणताही राक्षस हरतो.
निवेदक: मंडळी, स्वच्छता ही रोजची वारी आहे. आपल्या घरापासून, आपल्या गल्लीपासून सुरुवात करूया!
सगळे: स्वच्छ गाव, सुंदर गाव — गोपाला गोपाला, देवकीनंदन गोपाला!
(पडदा)