आनंदवन-हेमलकसा

चंद्रपूर-गडचिरोली · विदर्भ

चंद्रपूर जिल्ह्यातल्या वरोऱ्याजवळ बाबा आमटे यांनी १९४९-५१ च्या सुमारास कुष्ठरोग्यांसाठी 'आनंदवन' सुरू केलं. समाजाने वाळीत टाकलेल्या कुष्ठरुग्णांनी इथे उजाड जमिनीवर शेती, उद्योग, शाळा उभ्या केल्या — 'दया नको, काम हवं' हा बाबांचा मंत्र. आज आनंदवन हे स्वावलंबनाचं जिवंत उदाहरण आहे.

पुढे १९७३ मध्ये बाबांचे पुत्र डॉ. प्रकाश आमटे आणि डॉ. मंदाकिनी आमटे यांनी गडचिरोलीच्या घनदाट जंगलात, भामरागडजवळ हेमलकसा येथे माडिया गोंड आदिवासींसाठी 'लोक बिरादरी प्रकल्प' सुरू केला — दवाखाना, शाळा, आणि जखमी-अनाथ वन्यप्राण्यांचं 'प्राणी अनाथालय'. २००८ मध्ये प्रकाश आणि मंदाकिनी आमटे यांना रॅमन मॅगसेसे पुरस्कार मिळाला.

पाहण्यासारखं

  • बाबा आमटे यांचं आनंदवन (वरोरा)
  • हेमलकसा — लोक बिरादरी प्रकल्प
  • आमटे प्राणी अनाथालय
  • भामरागडचं जंगल आणि नद्यांचा संगम

खासियत

आनंदवनात बनलेल्या वस्तू, साधं ग्रामीण जेवण

जायचं केव्हा

ऑक्टोबर ते फेब्रुवारी

कसं जायचं

नागपूरहून वरोरा (आनंदवन) सुमारे शंभर किलोमीटर; हेमलकसा त्याहून खूप दूर, गडचिरोलीच्या दुर्गम भागात.

जवळपास

ताडोबा, चंद्रपूर, मार्कंडा.

टीप

भेटीपूर्वी संस्थेशी संपर्क करून परवानगी आणि वेळ ठरवा. हे पर्यटनस्थळ नाही, तर सेवाकार्याचं केंद्र — आदराने भेट द्या.