गणपतीपुळे

रत्नागिरी · कोकण

निळाशार समुद्र, पांढरी वाळू आणि किनाऱ्यालगतचं स्वयंभू गणपती मंदिर — गणपतीपुळे हे कोकणातलं सगळ्यात लोकप्रिय तीर्थक्षेत्र आणि पर्यटन स्थळ आहे.

इथे भाविक मूर्तीऐवजी मंदिरामागच्या संपूर्ण डोंगरालाच प्रदक्षिणा घालतात. संध्याकाळी किनाऱ्यावर बसून सूर्यास्त पाहणं हा इथला खास अनुभव. जवळचं 'प्राचीन कोकण' संग्रहालय जुनी कोकणी जीवनशैली दाखवतं.

इथलं गणपती मंदिर सुमारे चारशे वर्षांपूर्वीचं मानलं जातं; डोंगरातूनच प्रकटलेली ही स्वयंभू मूर्ती पश्चिमेला समुद्राकडे तोंड करून आहे. गणेश चतुर्थी, माघी गणेश जयंती आणि अंगारकी चतुर्थीला मोठी गर्दी असते.

रत्नागिरी शहर लोकमान्य टिळकांचं जन्मस्थान आहे — त्यांचं घर आता स्मारक आहे. ब्रह्मदेशाच्या शेवटच्या राजाला इंग्रजांनी जिथे नजरकैदेत ठेवलं तो थिबा पॅलेस, आणि भगवती किल्ला ही ठिकाणंही जवळ आहेत. एप्रिल-मे मध्ये हापूस आंब्याचा हंगाम असतो.

पाहण्यासारखं

  • समुद्रकिनारी स्वयंभू गणपती मंदिर
  • डोंगराला प्रदक्षिणा
  • प्राचीन कोकण संग्रहालय
  • जवळचा जयगड किल्ला

खासियत

उकडीचे मोदक, आंबापोळी

जायचं केव्हा

ऑक्टोबर ते मार्च

कसं जायचं

रत्नागिरीहून साधारण तीस किलोमीटर; रत्नागिरी हे कोकण रेल्वेचं स्थानक.

जवळपास

जयगड किल्ला, मालगुंड (कवी केशवसुतांचं जन्मगाव), आरे-वारे किनारा.

टीप

इथल्या समुद्रात प्रवाह जोरदार असतात — जीवरक्षकांच्या सूचना पाळा आणि लाल झेंड्यापलीकडे जाऊ नका.