त्र्यंबकेश्वर

नाशिक · उत्तर महाराष्ट्र

नाशिकजवळचं त्र्यंबकेश्वर हे बारा ज्योतिर्लिंगांपैकी एक. काळ्या दगडातलं भव्य मंदिर आणि त्यामागे उभा असलेला ब्रह्मगिरी पर्वत यांचं दृश्य मनात घर करतं.

ब्रह्मगिरी पर्वतावर गोदावरी नदीचा उगम मानला जातो. पावसाळ्यात संपूर्ण परिसर हिरवागार होतो आणि ब्रह्मगिरीची प्रदक्षिणा करण्यासाठी भाविक येतात. कुंभमेळ्याच्या वेळी नाशिकसोबत त्र्यंबकेश्वरलाही शाहीस्नान होतं.

आजचं काळ्या दगडातलं मंदिर अठराव्या शतकात पेशवे नानासाहेब (बाळाजी बाजीराव) यांच्या काळात बांधलं गेलं. गाभाऱ्यातल्या खोलगट जागेत ब्रह्मा, विष्णू आणि महेश यांची प्रतीकं असलेली तीन छोटी लिंगं आहेत — हे या ज्योतिर्लिंगाचं वैशिष्ट्य.

गावातल्या कुशावर्त तीर्थात गोदावरी पुन्हा प्रकट होते, असं मानलं जातं. संत ज्ञानेश्वरांचे थोरले बंधू आणि गुरू संत निवृत्तीनाथ यांची समाधी त्र्यंबकेश्वरलाच आहे. श्रावणी सोमवारी आणि महाशिवरात्रीला प्रचंड गर्दी असते.

पाहण्यासारखं

  • बारा ज्योतिर्लिंगांपैकी एक
  • ब्रह्मगिरी — गोदावरीचा उगम
  • पावसाळ्यातला हिरवागार परिसर

खासियत

पेढे

जायचं केव्हा

पावसाळा आणि हिवाळा

कसं जायचं

नाशिकहून साधारण तीस किलोमीटर रस्त्याने.

जवळपास

अंजनेरी (हनुमान जन्मस्थान मानलं जातं), हरिहर किल्ला, नाशिक.

टीप

ब्रह्मगिरी चढताना पायऱ्यांवर माकडांपासून सामान जपा!