नाशिक

नाशिक · उत्तर महाराष्ट्र

गोदावरीच्या काठावरचं नाशिक हे रामायणाशी जोडलेलं प्राचीन तीर्थक्षेत्र आणि आजचं 'द्राक्षांचं शहर'. दर बारा वर्षांनी इथे कुंभमेळा भरतो.

पंचवटी परिसरात रामकुंड, काळाराम मंदिर आणि सीता गुंफा आहेत. शहराजवळची पांडवलेणी हजारो वर्षांपूर्वीची बौद्ध लेणी आहेत. नाशिक मिसळ आणि चिवडा खास प्रसिद्ध आहेत, तर हिवाळ्यात आजूबाजूचे द्राक्षमळे बहरलेले दिसतात.

कुंभमेळ्यात नाशिकला रामकुंडावर आणि त्र्यंबकेश्वरला कुशावर्तावर शाहीस्नान होतं. काळाराम मंदिरात १९३० मध्ये डॉ. बाबासाहेब आंबेडकरांनी सर्वांना प्रवेश मिळावा म्हणून सत्याग्रह केला होता.

दादासाहेब फाळके यांचं जन्मगाव त्र्यंबक नाशिकजवळच आहे; शहरात फाळके स्मारक आहे. स्वातंत्र्यवीर सावरकरांचं जन्मगाव भगूरही जवळच आहे. आजूबाजूच्या द्राक्षबागांमुळे नाशिक देशातलं प्रमुख द्राक्ष आणि वाइन उत्पादक केंद्र बनलं आहे. सप्तशृंगी गड सुमारे साठ किलोमीटरवर आहे.

पाहण्यासारखं

  • पंचवटी, रामकुंड आणि गोदावरीचे घाट
  • काळाराम मंदिर
  • पांडवलेणी
  • कुंभमेळ्याचं ठिकाण
  • जवळचं नांदूर मध्यमेश्वर पक्षी अभयारण्य

खासियत

नाशिक मिसळ, चिवडा, द्राक्षं

जायचं केव्हा

ऑक्टोबर ते मार्च

कसं जायचं

मुंबईहून साधारण १७० किलोमीटर; नाशिक रोड रेल्वे स्थानक.

जवळपास

त्र्यंबकेश्वर, नांदूर मध्यमेश्वर, अंजनेरी, शिर्डी.

टीप

गोदावरीच्या घाटावर संध्याकाळची आरती पाहा; पावसाळ्यात आजूबाजूचे घाट आणि किल्ले हिरवेगार असतात.