← मागे

पन्हाळा

कोल्हापूर · पश्चिम महाराष्ट्र

कोल्हापूरजवळचा पन्हाळा हा महाराष्ट्रातल्या मोठ्या किल्ल्यांपैकी एक आणि एक छोटंसं थंड हवेचं ठिकाणही. किल्ल्यावर आजही गाव वसलेलं आहे.

सिद्दी जौहरच्या वेढ्यातून शिवाजी महाराज याच किल्ल्यावरून विशाळगडाकडे निसटले, आणि बाजीप्रभूंनी घोडखिंड लढवली — पावनखिंडीची गाथा इथूनच सुरू होते. सज्जा कोठी, तीन दरवाजा, अंधारबाव आणि धान्य कोठारं पाहण्यासारखी आहेत.

पन्हाळा हे महाकवी मोरोपंत यांचं जन्मगाव. किल्ल्यावर सोमेश्वर तलाव आणि मंदिर, तबक उद्यान आणि अंबरखाना ही ठिकाणं निवांत फिरता येतात. वाघ दरवाजा आणि चार दरवाजा ही गडाची जुनी प्रवेशद्वारं आहेत.

उन्हाळ्यातही इथली हवा कोल्हापूरपेक्षा थंड असते, त्यामुळे कोल्हापूरकरांचं हे आवडतं संध्याकाळचं ठिकाण आहे. किल्ल्याच्या इतिहासाची सविस्तर माहिती 'किल्ले' विभागातल्या पन्हाळ्याच्या पानावर आहे.

पाहण्यासारखं

  • सज्जा कोठी, तीन दरवाजा
  • अंधारबाव
  • पावनखिंडीच्या गाथेची सुरुवात

खासियत

झुणका-भाकर

जायचं केव्हा

पावसाळा आणि हिवाळा

कसं जायचं

कोल्हापूरहून साधारण वीस किलोमीटर रस्त्याने.

जवळपास

जोतिबा, कोल्हापूर, विशाळगड, पावनखिंड.

टीप

पन्हाळा ते पावनखिंड अशी ऐतिहासिक मोहीम दर वर्षी पावसाळ्यात अनेक संस्था आयोजित करतात.