मार्कंडा

गडचिरोली · विदर्भ

गडचिरोली जिल्ह्यात वैनगंगा नदीच्या काठी मार्कंडेश्वराचा प्राचीन मंदिरसमूह आहे. इथली दगडी मंदिरं त्यांच्या बारीक कोरीव शिल्पांमुळे 'विदर्भाचं खजुराहो' म्हणून ओळखली जातात. मंदिरांच्या भिंतींवर देव-देवता, अप्सरा, प्राणी आणि दैनंदिन जीवनाची सुंदर शिल्पं आहेत.

हा परिसर मार्कंडेय ऋषींशी जोडलेला मानला जातो. महाशिवरात्रीला इथे मोठी यात्रा भरते, आणि वैनगंगेच्या पात्रात भाविक स्नान करतात. काळाच्या ओघात काही मंदिरांची पडझड झाली असून भारतीय पुरातत्त्व विभाग त्यांची दुरुस्ती करत आहे.

पाहण्यासारखं

  • मार्कंडेश्वर मंदिरसमूह
  • वैनगंगेच्या काठावरची कोरीव शिल्पं
  • महाशिवरात्रीची मोठी यात्रा

खासियत

स्थानिक आदिवासी पदार्थ, विदर्भी जेवण

जायचं केव्हा

ऑक्टोबर ते मार्च; महाशिवरात्री

कसं जायचं

चंद्रपूरहून सुमारे ऐंशी किलोमीटर, गडचिरोलीहून सुमारे पन्नास.

जवळपास

आनंदवन-हेमलकसा, चंद्रपूर, ताडोबा.

टीप

मंदिरांच्या शिल्पांना हात लावू नका, त्यांवर चढू नका. सोबत पाणी आणि खाणं न्या — परिसरात सोयी मर्यादित आहेत.