मुक्ताईनगर

जळगाव · उत्तर महाराष्ट्र

जळगाव जिल्ह्यातलं मुक्ताईनगर (पूर्वीचं एदलाबाद) हे संत ज्ञानेश्वरांची धाकटी बहीण संत मुक्ताबाई यांच्याशी जोडलेलं तीर्थक्षेत्र आहे. लहान वयातच अध्यात्मात उंची गाठलेल्या मुक्ताबाईंचे 'ताटीचे अभंग' प्रसिद्ध आहेत — 'ताटी उघडा ज्ञानेश्वरा' म्हणत त्यांनी रुसलेल्या ज्ञानेश्वरांची समजूत काढली होती.

जवळच तापी आणि पूर्णा नद्यांच्या संगमावर चांगदेव गाव आणि मंदिर आहे. योगी चांगदेव आणि ज्ञानेश्वर-मुक्ताबाई यांच्या भेटीच्या कथा प्रसिद्ध आहेत — चांगदेवांनी मुक्ताबाईंना गुरू मानलं, असं सांगितलं जातं. आषाढी वारीसाठी मुक्ताईची पालखी इथून पंढरपूरला निघते.

पाहण्यासारखं

  • संत मुक्ताबाईंचं मंदिर
  • कोथळी येथील मुक्ताईचं जुनं मंदिर
  • चांगदेव — तापी-पूर्णा संगम
  • मुक्ताईची पालखी

खासियत

खानदेशी जेवण

जायचं केव्हा

ऑक्टोबर ते मार्च; आषाढी वारी

कसं जायचं

जळगावहून सुमारे पंचावन्न किलोमीटर; भुसावळ रेल्वे स्टेशन जवळचं.

जवळपास

जळगाव, पाल, बुलढाणा.

टीप

वारीच्या काळात पालखी प्रस्थानाचा सोहळा पाहण्यासारखा असतो.