← मागे

संत गोरा कुंभार

तेरावं-चौदावं शतक · तेर (धाराशिव)

मातीची मडकी घडवता घडवता विठ्ठलनाम घेणारे, संतमंडळीतले वडीलधारे — आणि 'कोणाचं मडकं पक्कं, कोणाचं कच्चं' तपासणारे कुंभार संत.

चिखल तुडवता तुडवता

गोरा कुंभार — प्रेमाने 'गोरोबा काका' — तेर गावचे. मडकी बनवण्यासाठी पायाने चिखल तुडवायचा, आणि सोबत विठ्ठलाचं भजन चालायचं.

एकदा भजनात इतके तल्लीन झाले की आपलं तान्हं बाळ चिखलात आलं हेही त्यांना कळलं नाही, अशी करुण आख्यायिका आहे. पुढे विठ्ठलकृपेने बाळ परत मिळालं, असं परंपरा सांगते.

मडकी तपासणारी थापटी

कुंभार मडकं पक्कं भाजलं आहे की नाही, हे थापटीने वाजवून पाहतो. संतांच्या एका मेळाव्यात मुक्ताबाईंनी गोरोबांना सगळ्यांची 'मडकी' तपासायला सांगितली.

गोरोबांनी प्रत्येकाच्या डोक्यावर हलकेच थापटी मारली आणि नामदेवांना 'हे मडकं अजून कच्चं आहे' म्हटलं — कारण त्यांना अजून थोडा अहंकार होता. नामदेवांनी मग विसोबा खेचर यांच्याकडून मार्गदर्शन घेतलं, अशी गोड कथा आहे.

कष्टकरी संतांची माळ

गोरा कुंभार (कुंभार), सावता माळी (माळी), नरहरी सोनार (सोनार), चोखामेळा (महार), सेना न्हावी (न्हावी), जनाबाई (दासी) — वारकरी संप्रदायात प्रत्येक व्यवसायातले संत आहेत.

याचा अर्थ स्पष्ट आहे — भक्तीसाठी काम सोडायची गरज नाही; प्रामाणिक काम हीच उपासना.

प्रमुख रचना

मोजके अभंग