← मागे

संत सावता माळी

तेरावं-चौदावं शतक · अरण (माढा, सोलापूर)

'कांदा मुळा भाजी, अवघी विठाई माझी' म्हणत आपल्या मळ्यातच देव पाहणारे, पंढरपूरला न जाताही विठ्ठलाला प्रिय झालेले माळी संत.

मळा हाच पंढरपूर

सावता माळी पंढरपूरजवळच्या अरण गावचे. भाजीपाला पिकवणं हा व्यवसाय. ते कधी वारीला गेले नाहीत, कारण त्यांचा विठ्ठल त्यांच्या मळ्यात होता.

'कांदा मुळा भाजी, अवघी विठाई माझी' — कांद्यात, मुळ्यात, लसणात, मिरचीत त्यांना देव दिसत होता. माती, पाणी आणि घामाला त्यांनी देवत्व दिलं.

देवच भेटायला आला

भक्त पंढरपूरला येत नाही म्हणून विठ्ठलच सावतोबांना भेटायला अरणला गेला, अशी आख्यायिका आहे. काही भक्तांपासून लपण्यासाठी देवाने सावतोबांच्या छातीत आसरा घेतला, असंही सांगितलं जातं.

या कथांतून एकच संदेश — कर्तव्य सोडून तीर्थयात्रा करण्यापेक्षा, आपलं काम प्रामाणिकपणे करणं हेच मोठं.

शेतकऱ्यांचा संत

आजही महाराष्ट्रातले भाजीपाला उत्पादक आणि माळी समाज सावता माळ्यांना आपलं दैवत मानतो. आषाढात अरणला मोठी यात्रा भरते.

शेतात राबणाऱ्या हातांना आणि मातीच्या वासाला आध्यात्मिक मान देणारा हा संत आजच्या 'शेतकरी आत्मसन्माना'चाही आधार आहे.

वाणी

कांदा मुळा भाजी।

अवघी विठाई माझी॥

प्रमुख रचना

मोजके अभंग