विंदा करंदीकर

१९१८ – २०१० · धालवली (सिंधुदुर्ग) आणि मुंबई

मुलांसाठी 'राणीची बाग' आणि 'एटू लोकांचा देश' लिहिणारे, मोठ्यांसाठी गंभीर तत्त्वचिंतनात्मक कविता करणारे — मराठीचे तिसरे ज्ञानपीठ विजेते.

गोविंद विनायक करंदीकर

विंदा करंदीकर कोकणातल्या सिंधुदुर्ग जिल्ह्याचे. इंग्रजीचे प्राध्यापक म्हणून त्यांनी मुंबईत अनेक वर्षं अध्यापन केलं.

विंदा, बा. सी. मर्ढेकर, पु. शि. रेगे — या पिढीने मराठी कवितेला नवं, आधुनिक रूप दिलं.

मुलांचे लाडके कवी

विंदांच्या बालकविता गमतीशीर, उलटसुलट आणि कल्पनांनी भरलेल्या आहेत. 'एटू लोकांचा देश' मध्ये सगळं उलटं असतं; 'राणीची बाग' मध्ये प्राणी बोलतात.

लहान मुलांसाठी लिहिताना ते मुलांच्याच डोळ्यांनी जग पाहत — म्हणून या कविता आजही मुलांना खुदकन हसवतात.

विचारांचे कवी आणि ज्ञानपीठ

मोठ्यांसाठीची त्यांची कविता माणसाचं श्रम, समाज, देव, मृत्यू यावर विचार करायला लावते. 'अष्टदर्शने' मध्ये त्यांनी आठ तत्त्वज्ञांवर कविता लिहिल्या.

२००३ मध्ये त्यांना ज्ञानपीठ पुरस्कार मिळाला. मिळालेल्या पुरस्कारांची रक्कम त्यांनी सामाजिक संस्थांना दान केली, असं सांगितलं जातं.

प्रमुख रचना

स्वेदगंगा, मृद्गंध, अष्टदर्शने; बालकविता — राणीची बाग, एटू लोकांचा देश