ध्रुवबाळ

भागवत पुराण · वयोगट: ५ ते १० वर्षं

उत्तानपाद राजाला दोन राण्या होत्या — सुनीती आणि सुरुची. सुनीतीचा मुलगा ध्रुव. एके दिवशी छोटा ध्रुव वडिलांच्या मांडीवर बसायला गेला, तर सावत्र आई सुरुचीने त्याला ओढून बाजूला केलं — 'राजाच्या मांडीवर बसायचं असेल तर देवाची प्रार्थना कर!'

ध्रुव रडत आईकडे आला. सुनीती म्हणाली, 'बाळा, कोणावर रागावू नकोस. खरंच देवाकडे जा. तोच सगळ्यांना आधार देतो.' पाच वर्षांचा ध्रुव एकटाच वनात निघाला.

वाटेत नारद मुनी भेटले. त्यांनी त्याला 'ॐ नमो भगवते वासुदेवाय' हा मंत्र दिला. ध्रुवाने मन एकाग्र करून कठोर तप केलं. त्याच्या निष्ठेने प्रसन्न होऊन विष्णू प्रकट झाले आणि त्याला वर दिला — 'तू कायम अढळ राहशील.'

आजही आकाशात उत्तरेला जो तारा जागचा हलत नाही, तो ध्रुवतारा — त्या छोट्या ध्रुवाच्या निष्ठेची आठवण.

तात्पर्य: मनापासून आणि चिकाटीने केलेला प्रयत्न कधी वाया जात नाही.