श्रावणबाळ

रामायणातली कथा · वयोगट: ५ ते १२ वर्षं

श्रावण नावाचा एक मुलगा होता. त्याचे आई-वडील म्हातारे आणि अंध होते. त्यांची तीर्थयात्रेची इच्छा पूर्ण करण्यासाठी श्रावणाने एक कावड बनवली — दोन टोकांना दोन टोपल्या — आणि आई-वडिलांना त्यात बसवून खांद्यावरून यात्रेला निघाला.

एका संध्याकाळी आई-वडिलांना तहान लागली. श्रावण पाणी आणायला नदीकाठी गेला. त्याच वेळी जंगलात अयोध्येचे राजा दशरथ शिकारीला आले होते. घड्यात पाणी भरण्याचा आवाज ऐकून त्यांना वाटलं, एखादा प्राणी पाणी पितोय — आणि त्यांनी आवाजाच्या दिशेने बाण सोडला.

बाण श्रावणाला लागला. दशरथ धावत गेले. मरताना श्रावणाने एवढंच सांगितलं — 'माझ्या तहानलेल्या आई-वडिलांना पाणी द्या.' दशरथांनी पाणी नेलं आणि घडलेलं सांगितलं. आई-वडिलांच्या दुःखाला पारावार उरला नाही. आजही आई-वडिलांची सेवा करणाऱ्या मुलाला 'श्रावणबाळ' म्हणतात.

तात्पर्य: आई-वडिलांची सेवा हे सर्वांत मोठं कर्तव्य. आणि कोणतीही कृती करण्याआधी नीट खात्री करावी.